Van 'zorgen voor' naar 'ondersteunen'.
In de oorspronkelijke tekst van artikel 4 (van toepassing sinds 2 februari 2025) moesten aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van AI-systemen 'zoveel mogelijk' zorgen voor een toereikend niveau van AI-geletterdheid bij hun personeel en anderen die namens hen met AI werken.
De Omnibus-verordening over AI, Verordening (EU) 2026/1744, gepubliceerd in het Publicatieblad van 24 juli 2026, heeft dat volgens de berichtgeving veranderd in een plicht om maatregelen te nemen die de ontwikkeling van AI-geletterdheid ondersteunen, zonder garantie van een bepaald niveau per persoon. Toezicht door nationale markttoezichthouders loopt vanaf 2 augustus 2026. Controleer de geconsolideerde Nederlandse tekst op EUR-Lex voordat je op een exacte formulering vertrouwt; wij citeren hier de Engelstalige berichtgeving.
'Gebruiksverantwoordelijke' is de Nederlandse term in de verordening voor wat in het Engels deployer heet: jij, als bedrijf dat een AI-systeem onder eigen verantwoordelijkheid gebruikt.
Wat redelijk is, zonder papierwinkel.
Welke tools, wie ze gebruikt en waarvoor. Vergeet de gratis accounts niet die mensen zelf aanmaakten.
De klantenservice moet weten wat de bot wel en niet mag; de directie moet de risico's kennen; een monteur die nooit AI gebruikt, hoeft weinig.
Welke tools zijn toegestaan, wat er nooit in een prompt mag (klantdata, wachtwoorden) en wie je belt bij twijfel.
Nieuwe tools, nieuwe fouten, nieuwe afspraken. Een kwartier in het teamoverleg is genoeg.
Wie welke uitleg kreeg en wanneer. Een gedeelde spreadsheet volstaat.
Een certificaat of examen schrijft artikel 4 niet voor. Het kan helpen als bewijs, meer niet.
Drie misverstanden.
Rond artikel 4 wordt veel training verkocht met meer urgentie dan de tekst rechtvaardigt.
Wie kijkt mee?
In Nederland heeft de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) als coördinerend toezichthouder op algoritmes en AI handreikingen gepubliceerd over AI-geletterdheid ('Aan de slag met AI-geletterdheid' en het vervolg 'Verder bouwen aan AI-geletterdheid', oktober 2025). Welke toezichthouder per sector handhaaft, wordt in de Nederlandse uitvoeringswet geregeld; check de stand van zaken op Ondernemersplein.
Wij geven AI-trainingen voor teams (open workshop €395 per persoon, incompany halve dag vanaf €1.950, excl. btw) met een certificaat als bewijsstuk. Dat is een manier om aan artikel 4 te werken, niet de enige.
Geen juridisch advies.
Deze gids is algemene informatie, gecontroleerd aan de hand van de genoemde bronnen, en geen juridisch advies. Regels veranderen; check de actuele tekst of vraag een jurist voordat je erop vertrouwt. Gecontroleerd november 2026.
Veelgestelde vragen.
Valt een bedrijf dat alleen ChatGPT of Copilot gebruikt onder artikel 4?
Ja. Wie een AI-systeem onder eigen verantwoordelijkheid zakelijk gebruikt, is gebruiksverantwoordelijke. Persoonlijk, niet-professioneel gebruik valt erbuiten, zakelijk gebruik door je medewerkers niet.
Krijg ik een boete als ik niets doe?
Artikel 4 staat niet in de vaste boetecategorieën van de verordening zelf; handhaving loopt via nationale toezichthouders. Niets doen is vooral een risico als er iets misgaat en je niet kunt laten zien welke maatregelen je nam.
Is een certificaat verplicht?
Nee. Een certificaat of aanwezigheidslijst helpt alleen als bewijs dat je maatregelen nam.
Geldt dit ook in België?
Ja, de AI-verordening geldt in de hele EU. Het nationale toezicht is per lidstaat anders ingericht.
Dit ook in jouw bedrijf?
Vertel hoe je nu werkt. Wij zeggen eerlijk wat AI van je team kan overnemen, wat het kost en of wij de juiste partij zijn.